O'zb  |    |     |  Eng
» » "O`g`ri" hikoyasi

"O`g`ri" hikoyasi

: Jahon adabiyoti
OGRI HIKOYASI


Deydilarki, bir ogri oz hamrohlari bilan boy odamning uyiga ogirlikka tushadi. U y egasi oyoq tovushidan uygonib ketadi va tomda ogri borligini sezadi. Xotinini asta uygotib, unga ahvolni tushuntiradi va deydi: Men ozimni uxlaganga solib yotaman, sen baland tovush bilan mendan bunchalik mol-denyoni qanday qilib topganligimni soragin. Men javob berishni istamasam, sen qattiq turib javob berishni talab qil. Xotini eri aytganidek savol berdi. Eri dedi: Ey xotin, meni tinch qoy, bunaqa savollar beraverib boshimni qotirma. Togrisini aytadigan bolsam, odamlar eshitib qoladilar, deb qorqaman, biz beobro, jamoat bizdan yuz ogiradi..

Xotin uni qoyarda-qoymay, aytib berishni sorayveribdi.

Eri dedi; Sening sorashingning sababi nima? rning yashirin siri bilan xotining nima ishi bor?

Xotini dedi: Bilgim kelyapti.

Eri dedi: Bu mol-dunyo ogrilik bilan topilgan. Men bir vaqtlar abjir ogri bolganman. Oydin kechada davlatmand jdamlarning devorlari tagiga kelib afsun oqirdim-da, oy nuri tushib turgan uyning tomiga chiqib, yeti marta Sholem, sholem deb, oy shulasi ustiga otirib, uyning ortasiga hech qiynalmasdan sakrab tushardim. U yerda ham yeti marta Sholem, sholem deya oy shulasiga suvora bolib darchadan chiqib ketardim. Mana shu afsun tufayli hech kim meni kormas va mendan badgumon ham bolmas edi. Sekin-asta mana shu boyliklarni qolga kiritdim. Bu sozni hech kimga orgata korma.

Ogrilar buni eshitib, afsun organib olganliklari uchun juda quvondilar. Biroz payt poylab yotdilar-da, uy egalarining uxlaganliklariga ishonch hosil qilgach, ogriboshi yeti marta Sholem, sholem dedi, lekin oyogini darchaga qoyishi bilan darchaga qulab tushdi.

Uy egasi darhol ornidan turib toqmoq bilan ogrining boshiga tushirdi. Keyin u: Men aziz umrimni sarf qiolib topgan davlatimni osonlikcha olib ketaman deb oyladingmi? Sen kimsan? Aytmasang, hozir oldiraman, dedi.

Ogri dedi: Men sendek tilyoglama odamning soziga aldanib torga ilingan laqma va nodon odamman.

ullas, laqma bolganim uchun haqiqatni topa olmadim va oz-ozimga dedim: Avlod-ajdodimning dinida qolib, kor-korona unga rioya etsam, men faqat ajdodi jodugar bolgani uchun ozini haqli hisoblagan jodugarga oxshab qolaman. Agar yangidan din axtarishga boshlay desam, umr yetmaydi deb qorqaman, chunki olimim yaqinlashib qolgan. Taraddud ichida yashaydigan bolsam, fursatni qoldan berib, hech bir savob ish qila olmay, bu dunyodan otib ketaman. Shuning uchun men barcha dinlardan voz kechib, har narsadan ustun hisoblangan hayrli ishlar bilan mashgul bolishga, aqlga sigadigan ishlar bilan shugullanishga ahd qildim.

Shundan beri men jonivorlarni urish, oldirishdan, odamlarni ranjitish, tahqir etishdan, ularga hiyonat qilishdan voz kechdim, yolgon sozlash, boxton, giybatdan tilimni tiydim: xalqqa ozor berish va dunyo moliga hirs qoyishdan, nayrangbozlik va jodugarlik kabi noloyiq ishlardan chekindim. Yomonlardan qochdim, yaxshilarga qoshildim. Togrilik va tozalikka dost boldim. Chunki dunyoda togrilikdan yaxshi dost bolmaydi. Togrilik bilan har narsaga erishsa boladi. Bu shunday davlatki ulashganing bilan ozaymaydi, harjlaganing bilan kamaymaydi. Togri odam podshohdan ham qorqmaydi, ot, suv, vaxshiy hayvonlar va boshqa zararli narsalar ham unga ziyon yetkaza olmaydi. Kimki togri yoldan chetga chiqib , davlat orttirish bilan shugullansa, oz umrini yomon sarf etsa, u odamning boshiga quyidagi hikoyada zikr etilgan savdogarning boshiga tushgan ish tushadi.
, . .